tangram

Wat is tangram?

Tangram is een klassieke Chinese puzzel die bestaat uit zeven vlakke vormen, ook wel tans genoemd. Deze zeven stukjes vormen samen een vierkant en worden gebruikt om talloze figuren te leggen. De set bevat precies:

• 5 gelijkbenige driehoeken in drie verschillende groottes
• 1 vierkant
• 1 parallellogram

Door de tans te draaien, spiegelen en naast elkaar te leggen, ontdek je keer op keer nieuwe vormen: dieren, mensen, voorwerpen, letters, cijfers, abstracte patronen en nog veel meer. Je creativiteit en (visueel) ruimtelijk inzicht worden uitgedaagd op een hele leuke manier.

De leuke kanten van tangram

Tangram is een hobby die geschikt is voor jong en oud. En dat zijn de redenen waarom het zo leuk is:

• Creatief puzzelen: iedere uitvoering kan anders. Je herkent misschien een kat of een kip, maar er is altijd ruimte voor eigen invulling of een verrassende variant.
• Hersenkraker: het is een uitstekend denkspel dat logisch en visueel denken stimuleert. Het wordt zelfs in het onderwijs gebruikt als denktraining en ter ondersteuning van probleemoplossend vermogen.
• Speel samen of alleen: je kunt samen puzzelen (leuk met kinderen of vrienden), of juist solo ontspannen tijdens concentratievolle keuzes.
• Oneindig variabel: met slechts zeven blokjes zijn er duizenden mogelijke figuren te maken. Het houdt nooit op!
• Rustgevend én uitdagend: het werkt meditatie-achtig omdat je aandacht volledig bij een vorm ligt, maar je wordt ook uitgedaagd door complexe oplossingen.

Zelf een tangramset maken

Wil je zelf een tangram maken? Dat kan heel eenvoudig en leuk. Hieronder enkele manieren:

1. Knippen uit stevig papier of karton: trek eerst een perfect vierkant, verdeel in driehoeken en een parallellogram. Gebruik lijn en figuur als sjabloon en knip uit. Lamineren kan, zodat de stukken langer meegaan.
2. Hout of triplex gebruiken: zaag een vierkant (bijvoorbeeld 15 × 15 cm), verdeel volgens patroon en zaag uit. Schuur af voor gladde randen, ideaal voor je eigen houten tangram.
3. Stukken uit klei of steenplaten: snijd of knip de vormen uit klei‑hout of isolatieplaten—een origineel alternatief voor een tastbare set.
4. Gebruik gerecycled materiaal: bijvoorbeeld stukjes karton van verpakkingen, plastic flessen, stroken schuimplaat of houten raamhoutjes. Creatief én duurzaam.

Oneindige figuren en inspiratie

De aantrekkingskracht van tangram is dat er letterlijk duizenden figuren mogelijk zijn. Van simpele dieren tot complete landschappen of abstracte vormen. Er zijn veel manieren om inspiratie te vinden:

• Op internet: veel generieke en educatieve sites bieden downloads van figuren en oplossingen. Een voorbeeld is een hobby‑site met uitleg en voorbeelden.
• Boeken met voorbeelden: er zijn vele boekjes die tientallen tot honderden voorbeeldpatronen bieden, met uitgelegde oplossingen erbij.
• Print‑schemaboeken: handige packs waarin figuren voorgedrukt staan op papier, zodat je die kunt overtekenen of als opdracht kunt gebruiken.

Zelf nieuwe figuren ontwerpen

Naast het nabouwen van voorbeelden, kun je ook je eigen creaties maken. Hieronder enkele suggesties om mee te experimenteren:

• Digitale mozaïekvormen: teken eerst je tangram‑figuren digitaal (bijv. in Paint, Illustrator of Inkscape). Creëer zo abstracte kunstwerken of figuren net zoals een digitale tangram‑maker.
• Patronen in een thema: kies een thema als “ruimte”, “dieren”, “letters” of “seizoenen” en ontwerp zelf figuren binnen dat thema. Daag jezelf uit om ze herkenbaar te maken.
• Meerdere sets combineren: gebruik twee of meer sets tegelijk, zodat je grotere, complexere en indrukwekkende figuren kunt maken.
• 3D bouwen: experimenteer met driedimensionale stapelfiguren door tangram‑blokken op elkaar te leggen, bijvoorbeeld als mini‑architectuur, torens of kubistische sculpturen.

Interactie en delen

Tangram komt tot leven als je het deelt. Je kunt:

• Inspiratie vinden op forums of hobbyblogs over vormen, technieken en ontwerpideeën.
• Je eigen figuren delen via foto’s op Instagram, Facebook of hobbyfora.
• Een tangram‑challenge organiseren: wie bedenkt de moeilijkste, meest originele of mooiste vorm?

Interessante Nederlandse websites over tangram (geen webshops)

Toelichting bij de bronnen

- Op infonu.nl staat een informatieve uitleg over de oorsprong van het spel en de samenstelling van de blokken, en tips om uitdagingen te maken.
- Het forum op schilderenenzo.nl illustreert hoe mensen digitaal werken met tangram‑vormen en hun ervaringen delen.
- studiomooibos.nl biedt achtergrondinformatie en knutseltips om zelf een tangram te maken, ideaal als DIY‑starter.

Waarom tangram de moeite waard is

• Het is goedkoop (soms gratis te maken van karton), maar levert urenlang speelplezier.
• Stimuleert meerdere vaardigheden tegelijk: logisch, visueel, creatief én motorisch.
• Voor educatie én ontspanning: kinderen én volwassenen profiteren daarvan.
• Je ontdekt telkens nieuwe mogelijkheden – saai wordt het nooit.

Tips om aan de slag te gaan

1. Begin simpel: start met basale figuren (kat, huisje, boot) vanuit een beginnersboekje.
2. Maak je eigen set: knip of zaag uit karton of hout, versier met kleurtjes of stickers. Zo maak je het echt persoonlijk.
3. Daag jezelf uit: zoek op internet naar “tangram challenges” en probeer zelf twaalf moeilijke figuren in één middag te maken.
4. Ontwerp digitaal: trek figuurtjes over in Paint of Illustrator en bedenk je eigen figuren; lekker experimenteel!
5. Deel en bespreek: deel je ontwerp of figuur via social media of print het uit, vraag feedback en inspiratie terug.

Tot slot

Tangram is zoveel meer dan een puzzel: het is een creatieve hobby, een ontspannende bezigheid en een leerzame oefening. Door zelf een set te maken, figuren te ontwerpen of inspiratie te halen bij anderen, groeit het uit tot een persoonlijke ontdekkingsreis. Met slechts zeven stukjes kun je immers een universum aan vormen maken – uniek, eigen en telkens verrassend.